KÄ°MDEN DOST OLMAZ?

Dostluk hakkında çok şey yazılıp çizilmiş, pek çok târifler ve tasvirler yapılmıştır.

En sevdiklerimden birkaç tânesini yazayım:

—Dost, karşısına silâhsız ve kalkansız çıkabildiğiniz insandır.

—Dost, kötü günde de arayan adamdır.

—Dost, açıklarınızı bilmesine rağmen arkanızı dönebildiğiniz adamdır.

—Dost, zamanın ve yaşanmışlıkların süzgecinden geçip sadakatini ispatlamış adamdır.

Bunun gibi pek çok şey yazılabilir tabii…

Aklıma rahmetli Âşık Veysel’in mısrâları geliveriyor:

Dost dost diye nicesine sarıldım

Beyhude yalvardım hey yar

BoÅŸa yoruldum

Benim sâdık dostum

Kara topraktır

Kara toprak

 

Ne bilge, ne vakur, ne gönül ehli ve mütevâzı’ adamdı. Adam gibi adamdı.

Hiç unutmam, radyoda genç bir muhabir “senin ÅŸiirlerinde ozanca bir ÅŸekilde akarsulardan nasıl elektrik elde edileceÄŸi bile var, ne diyorsun” diye küstahlık ötesi bir üslûpla suâl eylediÄŸinde, “benim içime öyle geliyor, söyleyiveriyorum, gerçeÄŸini sizin gibi ilim irfan ehli bilir ancak” diyebilecek kadar kâmildi…

Şimdiki nesiller Hülya’yla kalkıp Kaya’yla yatmaktan, kim kiminle nerede şey etmişliğinin peşinde koşmaktan başka şey düşünemez hâle geldi, getirildi… Eminim ki, kaybedeli çok sene olmayan bu ermiş kişiyi bilen gençlerimiz pek azdır. Kültürümüzü, mânevî değerlerimizi ve insanlığımızı son otuz senede nasıl da sür’atle yitirdik.

Heyhat!

Artık eski dostluklar da kalmadı. Her ÅŸey vahÅŸi kapitalizmin faydacılık ve menfaatperestliÄŸine, yâni maddiyata tahvil edildi. Artık sevgiliye “siz” diyenler, aÅŸkını ifâde edebilmek için beste yapanlar yok. Hâttâ, böyleleri ahmak ve salak yerine konup dalga geçilir oldu…

Kullandığınız markayla, gittiğiniz mekânlarla, satın alma gücünüzle ölçülüyorsunuz; insaniyet öldü ama beşerî zâfiyet kanser gibi bütün her tarafı istilâ etti!

Haydi, kimlerden dost (koca, karı, âşık da dâhil) olur suâlini, yâni kâmil, olgun ve oturmuş bir kişiliğin özellikleri nedir sorunsalını cevaplayalım:

• Mizah kullanabilen ve bunu alaycılıkla karıştırmamayı baÅŸaran,
• Yeni durumlara ve fikirlere peÅŸin hükümsüz yaklaÅŸabilen ve tahammüllü olan,
• Konformist (baÅŸ eÄŸici, bi’at edici) olmayan ama ma’kûl ve mantıklı eleÅŸtirileri kabûllenebilen,
• Hiçbir fikrin veya inancın mutaassıbı yâni yobazı olmayan ama kendi net tercihleri, inançları da bulunan,
• Nesne iliÅŸkilerinde (arkadaÅŸlıkta, sosyal ve ekonomik hayatta) sebatkâr ve tutarlı olan,
• İçi kin, nefret ve öfke gibi yıkıcı duygularla dolu olmayan,
• DiÄŸerkâm olan yâni karşılık beklemeksizin iyi davranabilen,
• Kimseleri göklere çıkarmadığı gibi, kolay kolay da yerin dibine batırmayan,
• Sözüne güvenilir, ipiyle kuyuya inilebilir olan,
• Emanete ihânet etmeyen,
• Arkadaşının karısına, kızına veya kocasına, sevgilisine yan gözle dahi bakmayan,
• Tutamayacağı sözü vermeyen, verdiÄŸi sözü de tutan,
• Kendisine tanınan imkânları suiistimâl etmeksizin, dürüstçe kullanan,
• Merhametli olan ama aşırı derecede de verici olmayan,
• Ä°yilik yaparken bunu karşısındakinin gözüne sokmayan ve karşılığını beklemeyen,
• San’at, edebiyat ve benzeri ÅŸeylerle kendini aÅŸmaya gayret eden,
• Hâl ve hareketlerinde ölçüyü aşırı bozmayan yâni güvenilir olan,
• Gustosu, zevki olan ama ÅŸatafattan hoÅŸlanmayan,
• Her ÅŸeyi yerine zamanına ve yöntemine göre yapan,
• İçince sarhoÅŸ olsa bile dağıtmayan ve terbiyesizleÅŸmeyen

…insanlardan dost çıkar.

Bunları bulmak pek zordur, buldunuz mu da asla bırakmamak, onlara lâyık olmak gerekir çünkü aynı çabayı ve incitmeme kaygısını onlar zâten herkes için taşırlar.

Şimdi başa dönüp, kimden dost veya arkadaş olmaz suâlini de cevaplayalım:

• Kadir bilmez olan, yapılan iyiliÄŸi cezasız bırakmayan,
• Fırtınalı iliÅŸkileri olan (karısına veya sevgilisine kötü davranan, döven, kocasına benzer ÅŸeyleri yapan, sürekli eÅŸ deÄŸiÅŸtiren),
• Sözünün eri olmayan, yalan söyleyen,
• Emniyeti sûiistimâl eden (meselâ beÅŸ gün kalırım deyip beÅŸ haftada zor yolladığınız biri),
• Kendi menfaât ve ihtiyaçları için sizi kullanıp, iÅŸine yaramaz hâle geldiÄŸinizde üzerinize sifonu çekiveren ve bir de suçlayan,
• Tahammülsüz, münakaÅŸa kaldıramayan,
• Emânete ihânet eden,
• Kendi vatanına, milletine ve çevresine karşı anlamsız kin ve nefret hisleri duyan,
• Yapmak için deÄŸil yıkmak için eleÅŸtiren,
• Gereksiz kabadayılık, “ben neymiÅŸim be aÄŸabey” çıkışları yapan,
• BaÅŸta maddiyat olmak üzere, sizi sömüren ve buna izin vermediÄŸinizde ortadan kaybolan,
• Ve… bilge kiÅŸilik kriterlerinin tam tersi tutum ve davranışlar sergileyen

…insanlardan ancak ahbap çıkar, dost olunmaz.

Siz siz olun, dostlarınızın kıymetini bilin ve hatalı, yanlış, patolojik kişilere beyhûde duygusal yatırım yapmayın.

    Yapmayın ki, sonra üzülmeyesiniz.

        Dostluk dolu günler dileğiyle…

Mehmet Kerem Doksat – NiÅŸantaşı – 18 Ocak 2007 PerÅŸembe

Bu Yazıyı Paylaşın