Yeni Türkiye’de Çocuk Nasıl Yetiştirilmelidir?

Türkiye’nin en ünlü psikiyatrlarından birinin web sitesinde çocuk eğitiminden bahsetmek cesaret ister. Yine de gözümü karartıp yazmaya karar verdim. Konumuz “Yarının başarılı erişkinleri, çocukken nasıl yetiştirilmelidir?”

Öncelikle belirteyim; çocuk eğitimi üzerine yazıp çizeceklerimin hiçbir bilimsel dayanağı yoktur. Üstüne üstlük tüm tanımlamalar, tavsiyeler, örnekler  “Türkiye’de var olma şartları” esas alınarak yazılmıştır; küresel ölçekte bir analiz ummayınız. Ayrıca benim bir çocuğum bile yoktur (hemfikir olmadığınız yerlerde üzerime gelmenize yarayacak bir koz verdim elinize, iyi değerlendirin)!

Bir çocuğum yok ama ben de bir çocukluk geçirdim elbette. Ardından, benim neslimin bir kısmına nasip olan, oldukça talihsiz gençlik yılları geldi… Ebeveynlerimiz, çocukluğumuzdan beri işaret parmağını kararlı bir biçimde sallayıp gözlerimizin içine bakarak kafamıza nakşetmişti belli başlı değerleri, olmazsa olmazları, olursa yaşanmazları… Öyle ki bu değerler, omurgalarımıza kenetlenmiş birer demir çubuk gibi ayakta tutacaktı kimliklerimizi…

Kimin aklına gelirdi bu demir çubukların gün gelip bir yerlerimize batacağı, gözümüzü oyacağı! Nereden bilirdik “şimdiye dek bildiğiniz, inandığınız her şeyi unutun, değişime ayak uydurun!” demekte olan yeni bir düzenin kucağına oturacağımızı…

İşte böyle bir ülkede, böyle bir dönemde, yeni Türkiye’ye uyum sağlayıp elini neye atsa son derece başarılı olacak insanlar nasıl yetiştirilir; buna değineceğim… Nasıl olması gerektiğini nereden mi biliyorum? Nasıl olmaması gerektiğini acı acı tecrübe edişimden tabii ki de!

Bir ebeveyn olarak bilmeniz gereken en önemli şeylerden biri yaşam boyu edindiğiniz tüm siyasî kavramları çöpe atmanız gerektiğidir. Artık, ideolojiler yaşamıyor. Yaşasa da, bunlardan birine gönül vermek gözünüzden bile sakındığınız biricik yavrunuzun işine yaramayacak, ona sâdece ayak bağı olacaktır. Çağın en geçerli gerçeği faydacılıktır. En yüce din, bireysel çıkarların kutsandığı inançlar demetidir. Böyle bir ortamda hangi “sağ”ın, hangi “sol”un, hangi “izm”in esâmisi okunabilir! Yavrunuza en yararlı olacak ideoloji onu, o anki koşullarda hedefine ulaştıracak olandır. Koşullar ve hedef değiştikçe ideoloji rozetleri de değiştirilmelidir. Böylesi bir erişkin olması için velet küçük yaştan bu doğrultuda eğitilmelidir.

Çocuğunuzun öğretmenleri “ne kadar efendi/ne kadar hanım bir çocuğunuz var, ona hayranım” diyorlarsa enâyi gibi sevinmeyin! Tam aksine, bu ve benzeri cümleler sizi kendinize getirecek birer tokat gibi yüzünüzde şaklamalıdır. Çocuğunuz gerçekten “efendi-uslu” ise bu durum gerek iş, gerekse özel hayatında çocuğun hapı yutacağının, yaşlı gözlerle ağırlaşan başını mütemâdiyen dayadığı sağ omzunuzun hiç kurumayacağının bir göstergesidir. Çocuğunuza ağır başlılığı, edebi, hayâyı öğreteceğinize sıkıştığı durumlarda çamurlaşmayı, tilki gibi kurnaz, çakal gibi yırtıcı, fare gibi kemirgen olmayı belletin. İnsan olmaya dâir vasıflarla taze beynini yormayın, kendiniz de boş yere yorulmayın.

İnsanî erdemlerin belki de en demodesi “onurlu” olmaktır. Onur, gurur, gerekli durumlarda yüzünün kızarması gibi özellikler artık erdem değildir. Bunlar birer zayıflıktır. Vahşi rekabet ortamı gururun kafasını bedeninden “küt” diye ayırıverir. Çocuğunuz tüm bunları unutmalıdır; mümkünse hiç öğrenmemelidir. Zâten yaşı ilerleyip iyi bir konuma gelince, yüklü meblâğlar kazanıp, alt kadrolarda azarlayabileceği mahlûk sayısı artınca edineceği uçsuz bucaksız kibir, onursuz ve gurursuz geçirdiği yılları misliyle telâfi edecektir.

Bir diğer önemli eğitim konusu ise sâdece kız çocuklarını ilgilendirmektedir. Mütedeyyin diye anılan başı, gözü bağlı âilelerin bile kızlarını göbecikler atsın, gerdan kırsın, bir şekilde meşhur olup paçayı yırtsın diye ekran ekran dolaştırıp, alkışladığı günümüzde sizin gibi çağdaş bireylerin kızlarına “az kırıt, yanlış anlamasınlar” demesi hepten tuhaf kaçmaktadır. Yarının işkadınları olacak kızlarınızı “femme fatale” olmak üzere eğitiniz, donatınız! Göğüs dekoltesinde ve etek boyunda cimri, edepsizce tekliflere kapalı bir kadının önemli iş görüşmelerinde liste başı olamayacağı âşikârdır. Özellikle de görselliğin önemli olduğu ve insanların birbirlerinin kafasına basarak yol aldığı sektörlerde kadınların sâdece akıllarına ve diplomalarına güvenerek iyi mevkilere gelmesinin çok nâdir rastlanan bir durum olduğunu unutmayın, çocuğunuza anlatın!

Ve son olarak, yavrunuza gereğinden fazla sevgi ve güven sunan bir kucak açmayın. Aksi hâlde ömrü billâh benzeri bir kucağın özlemini duyacak; üst üste sevgili/dost/patron/yoldaş kazığı yiyerek iflâh olmayacaktır. Ona acımayın, onu koruyup kollamayın, şefkatle sarmalamayın. Onun rol modeli olduğunuz için sizin gibi sevgi dolu olma, merhamet etme tutumları geliştirecektir; buna izin vermeyin. Başarılı olmasını gerçekten istiyorsanız, çocuğunuzu yeni Türkiye’nin değişen yüzüne uyum sağlayacak şekilde, bir zâlime dönüşecek biçimde yetiştirin. Bunu başaramazsanız, ondan ilerleyen yaşında değişmesini, katılaşmasını, âmiyâne tabirle kaşarlaşmasını beklemeyin; bu, neredeyse imkânsızdır.

***

Şimdi karşıma geçip, iki elinizi belinize dayayıp, öfkeli öfkeli sövdüğünüzü görür, “böyle yetiştirilmiş nesillerden hayır mı gelir?” diye sorduğunuzu işitir gibiyim… İyi ama yeni düzenin iğrendiğim kurallarını ben koymadım ki!

   Taşların hepsi bağlıyken köpek olmaktan başka çâre kalır mı insana?

Seblâ Kutsal – İstanbul –  08.06.2009

Bu Yazıyı Paylaşın