Uğur Alkan’dan: Yaz Sıcağında Siyah Pardösü Giyer misiniz?
Bu yaz rekor düzeylere yükselen sıcaklar insanları bunaltıyor. Bir de nem oranı da işin içine girince hissedilen sıcaklık termometrenin gösterdiğinden çok daha fazla. Geceleri İstanbul’da özellikle evinde kliması olmayanlar deniz kenarlarında serinlemeye çalışıyorlar. Ramazan ayı da bu sıcak hava sürecinde başladı. Sıcak havada ve bu uzun günlerde oruç tutmak kolay olmuyor. Neyse ki dinimizde kolaylıklar var. Allah, Kur’ân’da açık bir dille insanların zora koşulmasını istemiyor. Bilhassa hasta insanların oruç tutma zorunluluğu yok.
Brooklyn’deki Boro Park’ta yaşıyorum. Hasidik Yahudiler’in çok yoğunlukta yaşadığı bir muhit. Herhâlde suç oranı dünyanın en düşük yerlerinden biridir. Çok dindar oldukları için hayat tarzlarını dinî inançlarına göre kurgulamışlar. Diyelim elinizde içinde bir milyon Dolar olan bir çanta taşıyorsunuz. Avaz avaz bağırarak anons etseniz bile kimse dönüp bakmaz size. Düşünün, o derece güvende hissediyoruz kendimizi.
Kıyaslamalı dinler, sosyoloji ve antropoloji gibi konulara ilgi duyduğum için buranın farklı havası hoşuma gidiyor. Tanıdığım Rabbi aracılığıyla Cumartesi akşamki ibâdetlerini de gözlemledim. Cumartesi günü demişken o günün özel kuralları vardır. Örneğin, elektrikli âletlere dokunamazlar. Bâzen kapımızı çalıp acaba klimalarını açabilir miyim diye rica ederler. Bir Yahudi arkadaşım direkt sormanın bile yanlış olduğunu söyledi. Hâlbuki bana “off evimde çok sıcak” gibi durumu imâ etmeleri lâzımmış. Benim de karşılık olarak “peki gelip sizin klimayı açayım o zaman” demem beklenirmiş.
Kendi okulları, ambülânsları ve hâttâ bu muhitte devriye gezen özel polis arabaları da vardır. Çok çocuk sâhibi olmayı severler. Bununla beraber tabii ki onlardan da doktorlar, avukatlar ve akademisyenler gibi entellektüel insanlar yetişiyor. Ama kendi özel kültürlerini muhafaza etmeyi tercih ediyorlar.
Burada bizden başka Türk âileler de yaşamaktadır. Hâttâ Boro Park sınırlarında kalan Kırım Câmii Türkler’in çoğunluktaki grup olarak ibâdet ettiği bir câmidir. Alt katı mescid, üst katı da kültür merkezi olarak kullanılıyor. Kültür merkezinde, Türk bayrağı ve Atatürk’ün resmi duvarda asılıdır. Câminin imamı da Türkiye’den görevli olarak gelmiştir.
Hasidik Yahudiler’in kendi tarikatlarına uygun bir giyim tarzları olur. Gömlekleri hâriç, tepeden tırnağa simsiyah giyinirler. Erkekler yaz kış demeden şapka, ceket, pardösü ve siyah pantolon giyerler. Yazın bâzen pardösü olmadan dükkânlarda çalışıp, yolda yürüyenler görülür ama Cumartesileri muhakkak herkes siyah pardösü giyer. Kadınlar da uzun etek ve ceket giyerler. İlk taşındığımda acaba yazları beyaz pardösü ve şapka mı giyerler diye eşime sormuştum. O da “yaz kış hep aynı siyah renk giyerler” demişti.
Sıcaklar günlerde oruç tutan vatandaşlarımız en azından siyah şapka ve pardösü giymek zorunda olmadıklarına şükretsinler.
Uğur Alkan – USA – 12 Ağustos 2010 Perşembe
